Truyền máu nhằm bù đắp lượng máu đã mất, cũng như hỗ trợ, điều trị một số bệnh lý và bệnh liên quan đến máu nhằm cứu sống bệnh nhân, giúp cơ thể hồi phục chức năng. 

Theo BS.CKII Lê Văn Hoài, Giám đốc chuyên môn Bệnh viện Đa khoa Hồng Đức III “Quy trình an toàn truyền máu được kiểm soát rất chặt chẽ, bởi đó không chỉ là kỹ thuật mà còn là trách nhiệm với sự sống”.

 Phóng viên (PV): Thưa BS., truyền máu là một kỹ thuật phổ biến trong điều trị. Nhưng vì sao vấn đề an toàn truyền máu luôn được đặt lên hàng đầu?

BS.CKII Lê Văn Hoài: Truyền máu là phương pháp điều trị đặc biệt, vì “thuốc”  đây chính là máu và các chế phẩm máu – một sản phẩm sinh học lấy từ con người. Nếu xảy ra sai sót, dù rất nhỏ, cũng có thể gây tai biến nghiêm trọng, thậm chí đe dọa tính mạng người bệnh. Vì vậy, an toàn truyền máu không chỉ là yêu cầu chuyên môn mà còn là trách nhiệm và đạo đức nghề nghiệp của người làm y tế.

PV: Những nguy cơ nào có thể xảy ra nếu truyền máu không an toàn, thưa BS.?

BS.CKII Lê Văn Hoài: Nguy cơ lớn nhất là truyền nhầm nhóm máu, gây tan máu cấp – một tai biến rất nguy hiểm. Ngoài ra còn có phản ứng dị ứng, sốc phản vệ, nhiễm trùng do vi khuẩn hoặc lây truyền các bệnh qua đường máu như viêm gan B, C, HIV nếu quy trình sàng lọc không đảm bảo. Chính vì vậy, mỗi khâu trong quy trình truyền máu đều phải được kiểm soát rất chặt chẽ.

PV: Vậy hiện nay, quy trình đảm bảo an toàn truyền máu tại Bệnh viện Đa khoa Hồng Đức III được thực hiện như thế nào?

BS.CKII Lê Văn Hoài: Hiện các bệnh viện của thành phố - trong có có Bệnh viện Đa khoa Hồng Đức III – nhận nguồn máu cung cấp từ Bệnh viện Truyền máu - Huyết học và Trung tâm truyền máu Bệnh viện Chợ Rẫy. Nguồn máu này đã được đảm bảo từ nhiều “lớp bảo vệ”.  Máu từ người hiến tặng được sàng lọc, xét nghiệm nghiêm ngặt các bệnh lây truyền qua đường máu; được xác định nhóm máu chính xác, làm phản ứng hòa hợp giữa máu người cho và người nhận.

Bệnh viện đa khoa Hồng Đức III hiện có một cơ số máu dự trữ. Nhưng khi có nhu cầu nhận máu từ nguồn cung cấp phải bảo đảm kiểm soát quy trình bảo quản, vận chuyển và sử dụng máu đúng điều kiện nhiệt độ, thời gian. Khâu cuối cùng cũng rất quan trọng, khi truyền máu phải theo dõi chặt chẽ người bệnh trong và sau truyền máu để phát hiện sớm các phản ứng bất lợi.

PV: Trong quá trình truyền máu, vai trò của điều dưỡng và bác sĩ lâm sàng quan trọng ra sao?

BS.CKII Lê Văn Hoài: Rất quan trọng. Điều dưỡng là người trực tiếp thực hiện truyền máu, kiểm tra thông tin người bệnh, đối chiếu túi máu, theo dõi dấu hiệu sinh tồn. Bác sĩ là người chỉ định truyền máu đúng chỉ định, đúng liều lượng, kịp thời xử trí nếu có tai biến. Chỉ cần một khâu chủ quan hay bỏ sót bước kiểm tra cũng có thể dẫn đến hậu quả đáng tiếc.

PV: Người bệnh và người nhà có thể làm gì để góp phần đảm bảo an toàn truyền máu?

BS.CKII Lê Văn Hoài: Người bệnh hoặc thân nhân nên cung cấp đầy đủ thông tin về tiền sử truyền máu, tiền sử dị ứng, các bệnh lý đang mắc. Trong khi truyền, nếu thấy bất kỳ dấu hiệu bất thường nào như sốt, rét run, khó thở, buồn nôn, đau tức ngực… cần báo ngay cho nhân viên y tế. Sự phối hợp của người bệnh và thân nhân giúp chúng tôi phát hiện sớm và xử trí kịp thời các phản ứng truyền máu.

PV: Bác sĩ có thông điệp nào muốn gửi đến cộng đồng về an toàn truyền máu?

BS.CKII Lê Văn Hoài: Tôi muốn nhấn mạnh rằng truyền máu là biện pháp cứu sống rất nhiều bệnh nhân và bệnh viện vẫn đang phải thực hiện đúng chỉ định, đúng quy trình và tuyệt đối an toàn. Bên cạnh đó, việc hiến máu tình nguyện an toàn, thường xuyên của cộng đồng chính là nền tảng để hệ thống truyền máu hoạt động hiệu quả, góp phần cứu sống nhiều người bệnh hơn.

PV: Xin cảm ơn BS. về cuộc trao đổi này

Nguồn máu hiến từ người tình nguyện được sàng lọc kỹ lưỡng, an toàn là rất quý báu cho việc cứu người

Hồng Đức (thực hiện)

Năm 2025, cả nước có 1,74 triệu người tham gia hiến máu tình nguyện trong 2 chiến dịch trọng điểm:  “Những giọt máu hồng – Hè” và Lễ hội “Xuân hồng” với 1,7 triệu đơn vị máu được tiếp nhận. Tuy nhiên, số người hiến máu tình nguyện thường xuyên lại thấp, chỉ đạt hơn 21% so với số người hiến trong chiến dịch.