Nắng nóng kéo dài không chỉ gây cảm giác khó chịu mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, khiến cơ thể dễ rơi vào trạng thái nóng trong, nổi mụn, mệt mỏi và mất ngủ.

Theo Y học cổ truyền (YHCT), chăm sóc sức khỏe trong mùa nắng không đơn thuần là “giải nhiệt” mà cần điều hòa âm - dương, nuôi dưỡng cơ thể từ bên trong để duy trì sự cân bằng bền vững.

“Quá nhiệt” trong mùa nắng

Theo quan niệm của YHCT, con người là một phần của tự nhiên và luôn chịu tác động từ môi trường xung quanh. Khi bước vào mùa nắng, nhiệt trong cơ thể dễ tăng cao – đây là lý do khiến nhiều người thường xuyên cảm thấy khát nước, bứt rứt, dễ cáu gắt, da nổi mụn hoặc rôm sảy, giấc ngủ không sâu.

Để thích nghi với điều kiện thời tiết này, cơ thể cần được điều chỉnh theo hướng giảm nhiệt và tăng cường dưỡng âm. YHCT khuyến khích sử dụng các loại thảo dược có tính mát nhằm hỗ trợ thanh nhiệt, giải độc và cải thiện chức năng gan. Những nguyên liệu quen thuộc như khổ qua, atisô hay cúc hoa không chỉ giúp làm dịu cơ thể mà còn góp phần hạn chế tình trạng nóng trong kéo dài. Bên cạnh đó, việc bổ sung các loại rau có tính mát cũng giúp cơ thể được thanh lọc nhẹ nhàng từ bên trong.

Chăm sóc toàn diện

Không dừng lại ở việc ăn uống, việc chăm sóc cơ thể cần được nhìn nhận một cách toàn diện. Khi nhiệt độ tăng cao, cơ thể dễ bị mất cân bằng âm - dương. Vì vậy, việc dưỡng âm, bổ sung đủ nước và điều chỉnh chế độ sinh hoạt đóng vai trò rất quan trọng. Một lối sống hợp lý với chế độ ăn thanh đạm, hạn chế đồ cay nóng, nhiều dầu mỡ sẽ giúp giảm áp lực lên cơ thể trong những ngày oi bức.

Làn da cũng là cơ quan chịu ảnh hưởng rõ rệt trong mùa nắng. Thay vì chỉ chăm sóc từ bên ngoài, YHCT đề cao việc nuôi dưỡng từ bên trong kết hợp với các biện pháp tự nhiên, như sử dụng nha đam, trà xanh hoặc lá trầu không để làm dịu da, giảm viêm và hỗ trợ phục hồi những vùng da bị kích ứng.

Cùng với đó là việc duy trì thói quen sinh hoạt khoa học. Cơ thể cần được bổ sung đủ nước mỗi ngày, ưu tiên nước ấm hoặc nước thảo mộc để tránh ảnh hưởng đến chức năng tiêu hóa. Tắm rửa sạch sẽ, giữ cơ thể thoáng mát, hạn chế tiếp xúc với ánh nắng gay gắt vào khung giờ cao điểm sẽ giúp giảm nguy cơ say nắng và các vấn đề về da. Ngoài ra, ngủ đủ giấc và các hoạt động vận động nhẹ nhàng như đi bộ buổi sáng, yoga hay dưỡng sinh cũng góp phần điều hòa khí huyết, nâng cao sức đề kháng.

Những điều cần lưu ý

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng lưu ý rằng,  việc sử dụng thảo dược cũng cần chừng mực. Lạm dụng có thể gây ra những ảnh hưởng không mong muốn đối với hệ tiêu hóa và chức năng gan, thận. Khi cơ thể xuất hiện các dấu hiệu bất thường kéo dài, người dân nên chủ động thăm khám tại cơ sở y tế để được tư vấn và điều trị kịp thời.

Chăm sóc sức khỏe mùa nắng theo YHCT không phải là những biện pháp phức tạp, mà bắt đầu từ việc lắng nghe cơ thể và điều chỉnh lối sống phù hợp. Khi cơ thể được cân bằng từ bên trong, cảm giác oi bức bên ngoài cũng trở nên dễ chịu hơn, giúp mỗi người duy trì trạng thái khỏe mạnh và ổn định trong suốt mùa nắng.

ThS.BS CKII Võ Thị Trúc Phương

Trưởng khoa Y học cổ truyền