Là một thầy thuốc hơn nửa đời người đồng hành cùng chuyên ngành ung bướu, gắn bó với bệnh nhân ung thư, TS.BS Phạm Văn Bùng – Trưởng khoa Ung bướu, Bệnh viện Đa khoa Hồng Đức III – luôn cháy bỏng khát khao được cảm nhận, chia sẻ nỗi đau và đồng hành cùng người bệnh. Với ông, sức khỏe của bệnh nhân K chính là hạnh phúc của đời mình và đời nghề…

Phóng viên (PV): Thưa TS.BS Phạm Văn Bùng, cơ duyên nào đã đưa bác sĩ đến với ngành ung bướu – một chuyên ngành nhiều áp lực và thử thách?

TS.BS Phạm Văn Bùng: Hơn 40 năm trước, khi tôi bắt đầu làm nghề, ung thư còn được xem là “bản án nặng nề” trong suy nghĩ của nhiều người. Tôi chứng kiến rất nhiều bệnh nhân ung thư đến muộn, chịu đau đớn cả về thể xác lẫn tinh thần. Chính điều đó khiến tôi tự hỏi: “Nếu mình không làm, thì ai sẽ ở lại cùng họ?” Và tôi chọn ung bướu như một sự gắn bó dài lâu, không phải vì danh tiếng, mà vì trách nhiệm.

PV: Hơn nửa đời người gắn bó với bệnh nhân ung thư, điều gì khiến bác sĩ nhớ nhất?

TS.BS Phạm Văn Bùng: Tôi nhớ nhất là ánh mắt của bệnh nhân khi biết mình mắc ung thư ác tính. Có người sợ hãi, có người tuyệt vọng, nhưng cũng có rất nhiều ánh mắt tin tưởng, cậy trông. Với tôi, ung thư không chỉ là câu chuyện điều trị bằng thuốc hay phẫu thuật, mà còn là hành trình đồng hành, lắng nghe và chia sẻ. Nhiều bệnh nhân không chỉ cần bác sĩ, họ cần một người hiểu nỗi đau của mình.

PV: Theo bác sĩ, thách thức lớn nhất trong điều trị ung thư hiện nay là gì?

TS.BS Phạm Văn Bùng: Thách thức lớn nhất vẫn là phát hiện muộn. Rất nhiều bệnh nhân ung thư nếu được tầm soát và phát hiện sớm thì cơ hội điều trị thành công rất cao. Tuy nhiên, tâm lý chủ quan, e ngại thăm khám hoặc do điều kiện kinh tế khó khăn khiến nhiều người đến bệnh viện khi bệnh đã ở giai đoạn tiến triển. Điều này vừa làm giảm hiệu quả điều trị, vừa gây áp lực lớn cho bệnh nhân và gia đình.

PV: Trong suốt sự nghiệp, có khi nào bác sĩ cảm thấy mệt mỏi, muốn đổi chuyên ngành hay dừng lại?

TS.BS Phạm Văn Bùng: Có chứ. Bất cứ ai làm lâu trong ngành ung bướu đều từng mệt mỏi. Nhưng mỗi khi thấy một bệnh nhân vượt qua giai đoạn khó khăn, hoặc đơn giản là họ quay lại bắt tay tôi và nói “Cảm ơn bác sĩ”, thì mọi áp lực dường như tan biến. Chính bệnh nhân đã giữ tôi ở lại với nghề.

PV: Được biết cả hai người con của bác sĩ đều theo học ngành y và lựa chọn chuyên khoa ung bướu. Cảm xúc của bác sĩ thế nào?

TS.BS Phạm Văn Bùng: Thú thật, tôi từng rất lo. Nghề này vất vả, áp lực và nhiều mất mát. Nhưng khi thấy các con lựa chọn bằng sự tự nguyện và thấu hiểu, tôi vừa lo, vừa tự hào. Tôi không dạy các con trở thành bác sĩ giỏi trước tiên, mà dạy các con trở thành người bác sĩ có lòng nhân ái.

PV: Bác sĩ đã truyền cho các con điều gì quan trọng nhất khi theo nghề y, đặc biệt là chuyên ngành ung bướu?

TS.BS Phạm Văn Bùng: Tôi luôn nói với các con: “Chữa bệnh là trách nhiệm, nhưng giữ được sự tử tế mới là cốt lõi.” Bệnh nhân ung thư không chỉ cần phác đồ đúng, họ cần sự chân thành, tôn trọng và niềm hy vọng. Nếu đánh mất điều đó, thì dù giỏi chuyên môn đến đâu cũng là chưa trọn vẹn.

PV: Theo bác sĩ, điều gì đang thay đổi tích cực trong điều trị ung thư hiện nay?

TS.BS Phạm Văn Bùng: Y học ung bướu đã tiến rất xa. Các phương pháp điều trị ngày càng hiện đại, mang tính cá thể hóa cho từng bệnh nhân. Quan trọng hơn, nhận thức của người dân về ung thư, về tầm soát và phòng ngừa ung thư đang dần được cải thiện. Đây là tín hiệu rất đáng mừng.

PV: Nếu gửi một thông điệp đến cộng đồng, bác sĩ muốn nhắn nhủ điều gì?

TS.BS Phạm Văn Bùng: Tôi mong mọi người đừng sợ ung thư, nhưng cũng đừng chủ quan. Hãy chủ động tầm soát định kỳ, lắng nghe cơ thể mình và tin tưởng vào y học. Ung thư không phải lúc nào cũng là dấu chấm hết của cuộc đời – nếu chúng ta phát hiện sớm và đồng hành đúng cách.

PV: Xin cảm ơn bác sĩ về những chia sẻ xúc động này.

Hồng Đức (thực hiện)

Theo Hội Ung thư Việt Nam, mỗi năm có hơn 180.000 ca mắc mới, với tỷ suất 151 ca/100.000 dân; hơn 120.000 ca tử vong do ung thư mỗi năm. Việt Nam thuộc nhóm các quốc gia có tỷ lệ tử vong do ung thư cao, chủ yếu do bệnh được phát hiện ở giai đoạn muộn. Ung thư tại Việt Nam đang có xu hướng trẻ hóa do các yếu tố môi trường, thực phẩm và lối sống.