(HĐ III)- “Chụp một lần từ đầu đến chân, biết trong người có ung thư hay không” – nghe rất hấp dẫn. Nhưng nếu bạn đang khỏe mạnh, không có triệu chứng và không thuộc nhóm nguy cơ đặc biệt, CT toàn thân không phải lựa chọn tầm soát ung thư được khuyến cáo.

CT là phương tiện chẩn đoán rất có giá trị khi bác sĩ nghi ngờ bệnh hoặc cần đánh giá một tổn thương cụ thể. Nhưng chẩn đoán bệnh và tầm soát ở người khỏe mạnh là hai chuyện hoàn toàn khác nhau.

Theo Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA),  hiện chưa có bằng chứng khoa học cho thấy CT toàn thân ở người không có triệu chứng mang lại lợi ích lớn hơn nguy cơ. FDA cũng lưu ý CT sử dụng tia X và có thể tạo ra những phát hiện bất thường giả hoặc không có ý nghĩa, kéo theo các xét nghiệm, sinh thiết và can thiệp không cần thiết.

Hiệp hội X-quang Hoa Kỳ (ACR) cũng không khuyến cáo chụp CT toàn thân cho người không có triệu chứng, không có tiền sử hoặc yếu tố nguy cơ đáng kể. Một trong những lo ngại là “phát hiện tình cờ”: thấy một nốt nhỏ, một nang, một tổn thương chưa rõ tính chất… rồi từ đó người bệnh phải tiếp tục chụp chiếu, theo dõi hoặc làm thủ thuật.

Một nghiên cứu về PET/CT tầm soát ung thư ở người khỏe mạnh còn cho thấy giá trị dự đoán dương tính rất thấp, trong khi người được tầm soát vẫn phải chịu phơi nhiễm bức xạ. Như vậy, có thể khẳng định: Không phải cứ chụp nhiều hơn thì phát hiện ung thư sớm hơn.

Tầm soát hiệu quả phải là đúng bệnh – đúng đối tượng – đúng độ tuổi – đúng phương pháp. Ví dụ, một số nhóm nguy cơ có thể được chỉ định CT liều thấp để tầm soát ung thư phổi; trong khi ung thư vú, cổ tử cung, đại trực tràng… có những phương pháp tầm soát riêng đã được nghiên cứu.

Vì vậy, trước khi bỏ tiền chụp CT toàn thân chỉ để “cho yên tâm”, hãy hỏi bác sĩ: Kết quả của lần chụp này sẽ thay đổi điều gì trong việc chăm sóc sức khỏe của tôi?

Nếu không có câu trả lời rõ ràng, có thể bạn không cần chụp.

Tầm soát ung thư thông minh không phải là kiểm tra càng nhiều càng tốt, mà là kiểm tra đúng thứ thực sự có khả năng cứu mình.

Hồng Đức

🏩 BỆNH VIỆN ĐA KHOA HỒNG ĐỨC III

📍 Địa chỉ: 32/2 Thống Nhất, phường Gò Vấp, TP.HCM

☎️ Hotline: (028) 3996 9999

🌐 Website: https://hongduchospital.vn/

📱 Zalo OA: https://zalo.me/949863047379808072