Ung thư cổ tử cung (CTC) là một trong những bệnh ung thư thường gặp nhất ở phụ nữ. Đáng chú ý, ung thư CTC hoàn toàn có thể phòng ngừa và phát hiện sớm, nhưng thực tế nhiều phụ nữ vẫn nhập viện khi bệnh đã ở giai đoạn muộn.

Ngày Thế giới phòng chống ung thư CTC năm nay (4/1), Thông điệp từ Tổ chức Y tế thế giới nhấn mạnh việc chăm sóc sức khỏe hôm nay để bảo vệ ước mơ và tương lai của bản thân, đặc biệt là phụ nữ trước nguy cơ ung thư CTC.

Nỗi đau muộn màng…

Chị N.T.H., 42 tuổi (ngụ tại TP.HCM) đến khám tại một bệnh viện trong tình trạng ra huyết âm đạo kéo dài, mệt mỏi, sụt cân. Trước đó, chị nghĩ mình bị rối loạn nội tiết nên chủ quan không đi kiểm tra. Kết quả thăm khám và sinh thiết cho thấy chị mắc UTCTC giai đoạn II. “Tôi chưa từng tầm soát ung thư CTC, cũng không nghĩ mình bị mắc bệnh này sớm như vậy” - chị H chia sẻ trong lo lắng.

Bàng hoàng khi được thông báo mắc ung thư CTC giai đoạn muộn trong một lần đi khám bệnh, bà H.T.Y, 53 tuổi (ngụ tại Đồng Nai) nói trong tuyệt vọng: “Tôi không nghĩ các triệu chứng như ra huyết, đau vùng xưng chậu, hay bị sốt và sụt cân là do bị ung thư CTC giai đoạn cuối. Khoảng gần 2 năm trước, vì công việc và hoàn cảnh kinh tế khó khăn nên tôi cứ lần lữa không đi kiểm tra. Giờ đi thì đã muộn”.

Thực tế, trường hợp của chị H. và bà Y. không phải là hiếm hoi khi ở giai đoạn sớm, ung thư CTC hầu như không có biểu hiện hoặc chỉ có những dấu hiệu rất mơ hồ như ra huyết bất thường, đau vùng chậu hoặc đau bụng dưới, khí hư có mùi. Thế nên có đến 70% phụ nữ không hay biết mình đang mắc bệnh. Đến khi xuất hiện các triệu chứng rõ rệt như đau vùng chậu, chảy máu nhiều, đau khi quan hệ… bệnh thường đã ở giai đoạn muộn, việc điều trị trở nên phức tạp và tốn kém hơn.

Theo Bộ Y tế, ung thư CTC đứng thứ tư trong các loại ung thư ở phụ nữ và là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu sau ung thư vú. Mỗi năm Việt Nam ghi nhận khoảng hơn 6 ngàn ca ung thư liên quan đến virus HPV– một loại virus gây bệnh ung thư CTC, trong đó hơn 2,5 ngàn phụ nữ tử vong vì bệnh này mỗi năm.

Chủ động tầm soát và tiêm vaccine phòng bệnh

Trao đổi với chúng tôi về căn bệnh ung thư CTC, BS.CKII Lê Phương Anh – Trưởng khoa Sản Bệnh viện Đa khoa Hồng Đức III nhấn mạnh: ung thư CTC sẽ không là “án tử” nếu được chủ động thăm khám, phát hiện sớm, tầm soát định kỳ bằng xét nghiệm Thinprep, Pap smear hoặc HPV test giúp phát hiện sớm các tổn thương tiền ung thư, từ đó can thiệp kịp thời trước khi bệnh tiến triển thành ung thư. Nếu được tầm soát phát hiện sớm, tỷ lệ sống ở bệnh nhân ung thư CTC sau 5 năm ở giai đoạn sớm có thể lên tới hơn 90%, trong khi ở giai đoạn muộn thì giảm rất nhiều.

Tuy nhiên, BS. Phương cho hay, điều đáng mừng là ung thư CTC là một trong số ít các bệnh ung thư có thể phòng ngừa hiệu quả bằng việc tiêm vaccine ngừa  chủng virus HPV giúp giảm nguy cơ nhiễm virus gây bệnh, đặc biệt hiệu quả nếu được tiêm trước khi có quan hệ tình dục. Thông tin từ Bộ Y tế, bắt đầu quý IV/2026, vaccine ngừa virus HPV phòng ung thư CTC sẽ được đưa vào chương trình tiêm chủng mở rộng.

Do đó, BS. Phương khuyến cáo, trẻ em gái trong độ tuổi từ 9-14 cần được tiêm vaccine ngừa virus HPV; phụ nữ từ 21 tuổi trở lên đã từng quan hệ tình dục nên tầm soát ung thư CTC định kỳ. Đối với phụ nữ trong độ tuổi sinh sản và tiền mãn kinh, việc chủ động chăm sóc sức khỏe sinh sản không chỉ bảo vệ bản thân mà còn giúp giảm gánh nặng bệnh tật cho gia đình và xã hội.

“Chủ động tiêm vaccine phòng bệnh HPV hôm nay chính là cách tốt nhất để bảo vệ sức khỏe cho tương lai chính mình” – BS. Phương cho biết.

Hồng Đức

Theo công bố năm 2023 của Hội Ung thư Việt Nam, tỷ lệ mắc ung thư CTC ở Việt Nam chiếm khoảng 2,3% tổng số ung thư ở nữ giới. Mỗi năm có khoảng 4,6 ngàn ca  mắc mới và hơn 2,5 ngàn ca tử vong. Nguyên nhân của tình trạng mắc mới  và tử vong nhiều do chỉ có  khoảng 12% phụ nữ và trẻ em gái từ 9-14 được tiêm vaccine phòng virus HPV và khoảng 28% phụ nữ từ 30–49 tuổi từng được tầm soát ung thư CTC.