Những năm gần đây, tình trạng giãn, đứt dây chằng chéo – đặc biệt là dây chằng chéo trước khớp gối – ngày càng phổ biến, không chỉ ở vận động viên thể thao mà cả ở người trẻ, người lao động và người trung niên. Chấn thương này nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng vận động và chất lượng cuộc sống người bị.

Nguyên nhân thường gặp

Dây chằng chéo có vai trò giữ vững khớp gối, giúp khớp vận động linh hoạt và ổn định. Khi dây chằng bị giãn hoặc đứt, khớp gối trở nên lỏng lẻo, dễ đau, sưng và mất vững, đặc biệt khi đi lại, lên xuống cầu thang hoặc vận động mạnh.

Theo BS.CKI Kim Thái Quang, Trưởng khoa Chấn thương chỉnh hình Bệnh viện Đa khoa Hồng Đức III, nguyên nhân gây giãn, đứt dây chằng chéo thường liên quan đến các động tác xoay gối đột ngột, tiếp đất sai tư thế, tai nạn sinh hoạt, tai nạn giao thông hoặc chấn thương khi chơi thể thao. Đáng chú ý, nhiều trường hợp người bệnh chủ quan, nghĩ rằng chỉ là bong gân nhẹ nên tự điều trị tại nhà, dẫn đến chậm trễ trong chẩn đoán. 

BS. Quang cho biết, giãn dây chằng chéo là mức độ tổn thương nhẹ hơn, dây chằng chưa bị đứt hoàn toàn. Tuy nhiên, nếu không được nghỉ ngơi và phục hồi đúng cách, tình trạng này có thể tiến triển thành đứt dây chằng hoàn toàn.

Cũng theo BS. Quang, những dấu hiệu không nên bỏ qua. Đó là,  người bị giãn hoặc đứt dây chằng chéo thường có các triệu chứng như đau nhói vùng khớp gối ngay sau chấn thương, sưng nề nhanh, cảm giác lỏng gối, đi lại không vững. Một số trường hợp có tiếng “rắc” tại thời điểm chấn thương. Khi tình trạng kéo dài, người bệnh có thể bị teo cơ đùi, hạn chế vận động và dễ tái chấn thương.

Cách điều trị và chủ động phòng ngừa 

Khi có dấu hiệu đau, sưng, mất vững khớp gối sau chấn thương, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được thăm khám, chẩn đoán bằng lâm sàng kết hợp với chụp cộng hưởng từ (MRI) nhằm đánh giá chính xác mức độ tổn thương.

BS. Quang cho rằng, việc điều trị giãn, đứt dây chằng chéo phụ thuộc vào mức độ tổn thương, độ tuổi, nhu cầu vận động và tình trạng sức khỏe của người bệnh. Với trường hợp giãn hoặc đứt không hoàn toàn, người bệnh có thể được điều trị bảo tồn bằng nghỉ ngơi, dùng thuốc giảm đau – kháng viêm, tập vật lý trị liệu và phục hồi chức năng.

Đối với các trường hợp đứt dây chằng chéo hoàn toàn, đặc biệt ở người trẻ, người thường xuyên vận động, phẫu thuật tái tạo dây chằng là giải pháp được chỉ định nhằm khôi phục sự vững chắc của khớp gối và phòng ngừa thoái hóa khớp về sau.

Để hạn chế nguy cơ giãn, đứt dây chằng chéo, BS. Quang khuyến cáo người dân trước khi chơi thể thao, tham gia các hoạt động vận động mạnh cần khởi động kỹ lưỡng, tập luyện đúng kỹ thuật, tránh vận động quá sức và chú ý bảo hộ khi tham gia các hoạt động có nguy cơ cao. Khi có chấn thương, không nên chủ quan mà cần đi khám sớm để được điều trị kịp thời, tránh biến chứng lâu dài.

Các bác sĩ của Bệnh viện Đa khoa Hồng Đức III thực hiện kỹ thuật phẫu thuật nội soi tái tạo dây chằng chéo trước cho một bệnh nhân

Hồng Đức