(HĐ III)- Dừng đèn đỏ vài chục giây là lập tức lấy điện thoại ra; chờ thang máy, đợi cơm, nghỉ giữa giờ, ngồi cafe… tay gần như tự động mở mạng xã hội. Tưởng chỉ là thói quen nhỏ, nhưng việc liên tục chuyển sự chú ý sang màn hình điện thoại khiến não khó có được những quãng nghỉ thực sự.

Não luôn bị kéo khỏi trạng thái nghỉ

Não không “kiệt sức” theo nghĩa bị tổn thương chỉ vì dùng điện thoại, nhưng việc sử dụng điện thoại quá mức hoặc mang tính cưỡng chế có liên quan đến giảm khả năng tập trung, rối loạn giấc ngủ và các vấn đề về sức khỏe tinh thần.

Một phân tích tổng hợp đăng trên Neuropsychology Review năm 2023 - tạp chí y học và khoa học uy tín thuộc lĩnh vực Tâm lý học thần kinh của Hoa Kỳ- nghiên cứu về hành vi sử dụng màn hình điện thoại liên tục của một nhóm người và ghi nhận nhóm này có suy giảm nhận thức ở mức nhỏ đến vừa; trong đó khả năng chú ý và tập trung bị ảnh hưởng rõ nhất.

Khi rảnh tay, não có cơ hội chuyển sang trạng thái nghỉ ngơi, xử lý thông tin và phục hồi khả năng tập trung. Nhưng nếu mỗi khoảng trống đều được lấp bằng vài phút lướt Facebook, TikTok, tin nhắn hay video ngắn, não liên tục phải tiếp nhận những kích thích mới.

Đáng chú ý, vấn đề không chỉ nằm ở tổng số giờ sử dụng mà còn ở tần suất kiểm tra điện thoại. Việc liên tục chuyển qua lại giữa công việc, thông báo và nội dung giải trí khiến sự chú ý bị phân mảnh, lâu dần có thể tạo cảm giác khó tập trung vào một việc duy nhất.

Giấc ngủ bị cắt xén và giảm chất lượng

Nhiều người có thói quen lướt mạng xã hội trước khi ngủ dẫn đến thời gian dành cho giấc ngủ bị “cắt xén”  bớt. Một phân tích tổng hợp năm 2024 trên 55 nghiên cứu với hơn 41.700 người cho thấy việc sử dụng thiết bị điện tử có liên quan đáng kể với chất lượng giấc ngủ kém hơn. Một phân tích tổng hợp khác trên hơn 36.000 người cho thấy của những người trong nhóm “nghiện” sử dụng smartphone có chất lượng giấc ngủ kém - cao hơn khoảng gần 3 lần so với nhóm không sử dụng smartphone.

Trong khi đó, thiếu ngủ lại khiến khả năng tập trung, ghi nhớ và điều chỉnh cảm xúc suy giảm. Như vậy, một vòng luẩn quẩn có thể hình thành: lướt điện thoại nhiều → ngủ kém → não mệt mỏi, khó tập trung → lại tìm điện thoại để giải trí.

Hãy để não có những khoảng “trống”

Không cần loại bỏ điện thoại khỏi cuộc sống. Điều cần là thay đổi thói quen “hễ rảnh là… lướt”.

Hãy thử để điện thoại xa tầm tay trong những khoảng nghỉ ngắn, tắt bớt thông báo không cần thiết, dành thời gian đi bộ, trò chuyện trực tiếp hoặc đơn giản là… ngồi yên không suy nghĩ trong vài phút.

Đôi khi, điều bộ não cần không phải thêm một video mới, mà là một khoảng thời gian không có gì xảy ra.

Hồng Đức

🏩 BỆNH VIỆN ĐA KHOA HỒNG ĐỨC III

📍 Địa chỉ: 32/2 Thống Nhất, Phường Gò Vấp, Tp.HCM

☎️ Hotline: (028) 3996 9999

🌐 Website: https://hongduchospital.vn/

📱 Zalo OA: https://zalo.me/949863047379808072