(HĐ III)-Nhiều người biết trong gia đình có người mắc ung thư thường lo lắng: “Liệu mình có mang gen bệnh không?”. Theo TS.BS Phạm Văn Bùng, Trưởng khoa Ung bướu - Bệnh viện Đa khoa Hồng Đức III -  không phải tất cả ung thư đều di truyền, nhưng một tỷ lệ nhất định có liên quan đến yếu tố gen.

Ung thư di truyền là gì?

Phần lớn ung thư (khoảng 70–80%) xảy ra do đột biến mắc phải trong quá trình sống, liên quan đến môi trường, lối sống và tuổi tác. Tuy nhiên, khoảng 5–10% ung thư có tính chất di truyền, nghĩa là người bệnh mang sẵn đột biến gen làm tăng nguy cơ mắc bệnh từ khi sinh ra.

Các hội chứng ung thư di truyền thường gặp gồm:

• Đột biến BRCA1, BRCA2 (liên quan ung thư vú, buồng trứng)
• Hội chứng Lynch (ung thư đại trực tràng, nội mạc tử cung)
• Đột biến APC (đa polyp đại tràng)

Dấu hiệu gợi ý yếu tố di truyền

Cần cân nhắc tư vấn di truyền nếu có các yếu tố sau:

• Gia đình có từ 2 người trở lên mắc cùng một loại ung thư
• Người thân mắc ung thư ở độ tuổi rất trẻ (trước 50 tuổi)
• Một người mắc nhiều loại ung thư khác nhau
• Ung thư vú, buồng trứng, đại trực tràng xuất hiện lặp lại qua nhiều thế hệ

Không phải cứ có người thân mắc ung thư là chắc chắn người trong nhà đều mang gen đột biến. Tuy nhiên, tiền sử gia đình là tín hiệu cần lưu ý – bác sĩ Phạm Văn Bùng cho hay.

Xét nghiệm gen để làm gì?

Xét nghiệm gen giúp:

• Xác định có mang đột biến làm tăng nguy cơ ung thư hay không
• Định hướng tầm soát sớm và chặt chẽ hơn
• Lựa chọn phương án dự phòng (theo dõi tích cực, can thiệp sớm)
• Hỗ trợ cá thể hóa điều trị nếu đã mắc bệnh

Ví dụ, người mang đột biến BRCA có thể cần tầm soát vú sớm hơn và thường xuyên hơn so với cộng đồng chung.

Theo bác sĩ Phạm Văn Bùng, xét nghiệm gen không phải là xét nghiệm tầm soát cho tất cả mọi người. Việc chỉ định nên dựa trên tư vấn chuyên khoa ung bướu hoặc tư vấn di truyền, dựa vào tiền sử gia đình và cá nhân.

Nếu mang gen đột biến có chắc chắn mắc ung thư?

Nếu mang gen đột biến có chắc chắn mắc ung thư? Bác sĩ Phạm Văn Bùng khẳng định: Không. Mang gen đột biến làm tăng nguy cơ, nhưng không đồng nghĩa chắc chắn sẽ mắc bệnh. Lối sống lành mạnh, tầm soát định kỳ và theo dõi sát có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ hoặc phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm. 

Ung thư di truyền chỉ chiếm một tỷ lệ nhỏ, nhưng việc hiểu đúng về yếu tố gia đình giúp chúng ta chủ động hơn trong phòng ngừa. Nếu có tiền sử gia đình đáng lo ngại, đừng hoang mang – hãy trao đổi với bác sĩ để được tư vấn phù hợp – TS.BS Phạm Văn Bùng khuyến cáo.

Hồng Đức

 🏩 BỆNH VIỆN ĐA KHOA HỒNG ĐỨC III

📍 Địa chỉ: 32/2 Thống Nhất, Phường Gò Vấp, Tp.HCM

☎️ Hotline: (028) 3996 9999

🌐 Website: https://hongduchospital.vn/

📱 Zalo OA: https://zalo.me/949863047379808072