Virus Nipah là bệnh truyền nhiễm được xếp vào nhóm A – nhóm đặc biệt nguy hiểm - với tỷ lệ tử vong cao. Chính vì mức độ nguy hiểm này, Nipah luôn nằm trong nhóm bệnh cần được giám sát chặt chẽ, phát hiện sớm và kiểm soát lây nhiễm nghiêm ngặt. 
Tuy nhiên, theo các chuyên gia, người dân cần cảnh giác nhưng không nên hoang mang bởi nguy cơ dịch bùng phát lớn tại Việt Nam khả năng thấp.

Nipah không lây theo kiểu “bay xa” trong không khí

Bác sĩ Trương Hữu Khanh, Phó Chủ tịch Hội Truyền nhiễm TPHCM cho biết, Nipah không phải là virus mới. Dịch bệnh do virus này từng lưu hành tại một số khu vực ở  châu Á. Tuy nhiên đây là virus truyền nhiễm cấp tính, diễn tiến rất nhanh, người mắc có nguy cơ viêm não và hoặc viêm phổi dẫn tới suy hô hấp nặng, tỷ lệ tử vong có thể lên tới 75%.

Theo giải thích của BS. Khanh, virus Nipah lây truyền theo 3 đường chính: Từ dơi sang người khi thực phẩm hoặc đồ uống nhiễm dịch tiết của dơi; Qua động vật trung gian, đặc biệt là lợn - khi người tiếp xúc với dịch tiết lợn của trong quá trình chăm sóc, giết mổ; Lây từ người sang người thông qua tiếp xúc gần với dịch tiết như nước bọt, đờm hoặc dịch mũi họng.

BS. Khanh nhấn mạnh, Nipah không lây theo kiểu “bay xa” trong không khí như nhiều bệnh hô hấp khác. Tuy nhiên, virus vẫn có thể lan thành các chùm ca bệnh trong gia đình hoặc cơ sở y tế nếu tiếp xúc gần mà không có biện pháp phòng hộ phù hợp.

Một trong những nguy cơ lớn nhất của Nipah là bệnh dễ bị bỏ sót. Trong những ngày đầu, người bệnh có thể chỉ xuất hiện các triệu chứng giống cúm thông thường như sốt, đau đầu, mệt mỏi, đau mỏi cơ, đau họng, nôn ói; một số trường hợp có ho hoặc khó thở nhẹ.

Điều nguy hiểm là bệnh có thể chuyển rất nhanh sang viêm não. Do đó, nếu người bệnh có yếu tố dịch tễ như vừa trở về từ vùng đang có dịch, hoặc tiếp xúc gần với người bệnh nặng chưa rõ nguyên nhân, cần đặc biệt lưu ý các dấu hiệu như lơ mơ bất thường, ngủ gà, lú lẫn, nói không rõ, co giật hoặc rối loạn ý thức, tiến triển nhanh. Khi xuất hiện các dấu hiệu này, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế có khả năng hồi sức càng sớm càng tốt.

Bình tĩnh, chủ động phòng bệnh

Đến nay Việt Nam chưa ghi nhận ca bệnh Nipah. Trong bối cảnh giao thương và đi lại quốc tế, nguy cơ chủ yếu nếu có là các ca nhập cảnh từ vùng đang có dịch hoặc cảnh báo. Tuy nhiên, bác sĩ Trương Hữu Khanh cũng khẳng định người dân không nên hoang mang, không đánh đồng mức độ nguy hiểm của Nipah với Covid-19.

Theo ông, Nipah là virus đã xuất hiện từ lâu, cơ chế lây truyền không mới và rất khó lan rộng tại Việt Nam. Virus này chủ yếu lây từ dơi, đường lây từ người sang người không dễ và không có khả năng tạo thành đại dịch. Và, nếu virus SARS-CoV-2  lây lan cực nhanh qua giọt bắn hô hấp và liên tục biến đổi thì khả năng Nipah lây trực tiếp qua không khí để bùng phát trên diện rộng gần như bằng không.

Do đó, BS. Khanh khuyến cáo, người dân không cần hoang mang nhưng nên cảnh giác đúng cách. Cụ thể, cần rửa sạch và ưu tiên gọt vỏ trái cây trước khi ăn, không sử dụng trái cây có dấu hiệu bị động vật cắn, gặm; hạn chế dùng đồ uống hoặc sản phẩm tươi sống không bảo đảm vệ sinh; tránh tiếp xúc gần với dơi hoặc động vật ốm, chết bất thường.

Hình minh họa AI

 Hồng Đức

BS.CKII Lê Văn Hoài, Giám đốc Chuyên môn Bệnh viện Đa khoa Hồng Đức III cho biết, chủ động phòng chống dịch bệnh Nipah, bệnh viện đã thông báo cho tất cả các khoa phòng chuyên môn và các bộ phận liên quan chú ý giám sát tình hình và chủ động ứng phó khi có dịch.

Nếu thấy bệnh nhân có những triệu chứng như: sốt cao, đau đầu, đau cơ, mệt mỏi, nôn mửa và đau họng… nhất là đi về từ vùng có dịch, cần thông báo ngay cho Ban giám đốc và tạm thời cách ly người bệnh để tiến hành điều tra dịch tễ, cách ly phòng chống dịch bệnh lây lan.